معرفی کامل گنو/لینوکس

معرفی کامل گنو/لینوکس

امروز در این مطلب بسیار مهم قصد داریم در مورد اینکه پروژه گنو و لینوکس چه پروژه هایی هستند و چه شباهت ها و تفاوت هایی باهم دارند و ترکیب آن دو با هم چه نامیده می شود نگاهی به تاریخچه هر دو آن ها می اندازیم و بررسی به آینده گنو/لینوکس با پرشکا همراه باشید

ممکن است شما کاربر سیستم عامل ویندوز باشید و این قضیه شما را شدیدا متعجب کند که خیلی نرم افزار هایی که استفاده می کنید تحت لایسنس قانونی gnu فعالیت میکنند

شما می توانید برنامه های تحت لایسنس GNU را با نام GPL مشاهده و استفاده کنید در حال حاظر ما در حال استفاده از GPL ورژن ۳ هستیم که در مطالب بعدی حتما نگاهی به آن می اندازیم

معرفی گنو

معرفی GNU

پروژه گنو در سال ۱۹۸۳ با هدف ایجاد سیستم عامل کامل و آزاد و شبه یونیکس به وسیله شخص ریچارد استالمن پایه گذاری شد GNU مخفف بازگشتی GNU’s Not Unix می باشد که به معنای گنو یونیکس نیست ! می باشد

ریچارد استالمن این نام را روشی خلّاقانه برای ادای دین به سیستم‌عامل یونیکس می‌داند، زیرا استفاده از نام یونیکس به دلیل علامت تجاری بودن در یک محصول دیگر بدون اجازه ممکن نیست. همچنین گنو نام نوعی گاو وحشی است که در آفریقا زندگی می‌کند.

در سری سال های دههٔ ۱۹۷۰ و اوایل دههٔ ۱۹۸۰ فرهنگ زیبایی بین برنامه نویس های دنیا شکل گرفت همه تمام قطعه کد های نوشته شده را با هم به اشتراک می گذاشتند و به اشتراک‌گذاری نرم‌افزار امری عادی بود.

اما متاسفانه در اوایل ۱۹۷۰ همه چیز به طرز عجیبی عوض شد ! دیگر شرکت ها سورس کد های خود را در اختیار دیگر موسسه ها , اشخاص و… قرار نمی دادند و دیگر شخصی توانایی گسترش سورس کد دیگری را نداشت

در همین سال ها بود که شخص ریچارد استالمن مؤسّسهٔ تکنولوژیِ ماساچوست MITمشغول به کار بود او معتقد بود که نرم افزار باید همیشه آزاد باشد و همگان اجازه ویرایش و تغییر در آن را داشته باشند

GNU

GNU

پروژه گنو در سال ۱۹۸۴ با هدف پشتیبانی و تولید نرم‌افزار آزاد برای سیستم‌عامل گنو تأسیس شد. گنو یک مخفف بازگشتی است و از نخستین حرف کلمات GNU’s Not Unix به معنای گنو یونیکس نیست گرفته شده‌است

GCC

GCC

(GNU Compiler Collection) که به اختصار GCC نیز خوانده می‌شود، مجموعه‌ای از کامپایلرها برای زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف است که بوسیله پروژه گنو بوجود آمده است.

Emacs

Emacs

Emacs یک ویرایشگر متن قدرتمند و متن باز است که بصورت کاملا رایگان با قابلیت شخصی سازی و توسعه دهندگی بالا قابل استفاده می باشد

شما برای داشتن یک کامپیوتر آزاد ابتدا باید یک سیستم عامل آزاد داشته باشید بنابراین پروژه گنو آغاز شد و سپس کامپایلر GCC ساخته شده که مخفف GNU Compiler Collection که به زبان C و C++  تحت لایسنس GPL ساخته شد و بعد از آن ویرایشگر متن قدرتمند Emacs ساخته شد

OS
تعریف

سیستم عامل

به زبان ساده اگر کامپیوتر خود را تازه خریداری کرده باشید و برروی سیستم عامل نداشته باشید حتی با وجود اینترنت و DVD نرم افزار ها باز هم شما نمیتوانید از آن ها استفاده کنید بنابراین نتیجه می گیریم سیستم عامل بزرگترین و مهمترین نرم افزار سیستمی است

بدون وجود یک سیستم عامل، امکان وبگردی، پخش موسیقی، و نوشتن هیچ متنی با استفاده از رایانه وجود نخواهد داشت. در واقع بدون وجود سیستم عامل، رایانه یک قطعه سخت‌افزاری بی‌مصرف است.

سیستم عامل به معنی این است که مجموعه ای از برنامه ها هستند که با سخت افزار کامپیوتر ارتباط برقرار می کنند و بعضا پیش زمینه اجرا نرم افزارهای دیگری می شوند. یک سیستم عامل شامل برنامه های بنیادی می باشد که برای اجرای دستورالعمل های کاربران و برقراری ارتباط با کاربران مورد نیاز هستند ، برای مثال برای خواندن و نوشتن اطلاعات بر روی هارد دیسک ، پرینتر و حتی Tape ، مدیریت حافظه و حتی اجرای سایر نرم افزارها این برنامه های بنیادی مورد نیاز هستند. مهمترین قسمت یک سیستم عامل هسته یا Kernel آن سیستم عامل است.

معرفی کامل اوبونتو
مشاهده

لینوکس چیست ؟

لینوکس یا Linux به خانواده ای از سیستم عامل های اوپن سورس و رایگان گفته می شود که بر پایه کرنل linux نوشته شده اند لینوکس در اصل یک کرنل سیستم عامل است خستین بار در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۱۹۹۱ از سوی «لینوس تروالدز» (Linus Torvalds) انتشار یافته است.

لینوکس قالبا در توزیع های گنو/لینوکسی مورد استفاده قرار می گیرد از این توزیع ها می توان به Ubutnu – Fedora – Debian و… اشاره کرد

مزیت های لینوکس چیست؟

 

 

لینوکس رایگان است

لینوکس بر پایه لایسنس GPL فعالیت می کند طبق لایسنس GPL شما می توانید این نرم افزار را بصورت رایگان دریافت کنید سورس کد آن را ویرایش کنید و بصورت رایگان به دیگران ارائه دهید

لینوکس متن باز است

شما می توانید تمام سورس کد های کرنل لینوکس را بصورت کاملا دریافت کنید و تمام ویرایش های مد نظر خود را انجام دهید

لینوکس را شخصی سازی کنید

شما می توانید هرچقدر که میخواهید لینوکس و توزیع خود را ویرایش کنید و میزکار مورد استفاده خود را مطابق میل خود تنظیم کنید

لینوکس پایدار است

نرم افزار ها در لینوکس بصورت اوپن سورس منتشر می شوند لذی در صورت وجود ایراد فنی تمام افراد می توانند ایرادات نرم افزار ها رفع و منتشر کنند

لینوکس محبوب است

امروز اکثر سرور های دنیا از کرنل لینوکس استفاده می کنند و در حال حاظر بخش عظیمی از وب سایت های محبوب برروی سرور های لینوکس بارگزاری شده اند

لینوکس حریم خصوصی را رعایت می کند

حریم خصوصی شما در لینوکس بخوبی رعایت می شود ! در این خصوص نگرانی دارید ؟ حتما به سورس لینوکس سر بزنید + اینکه لینوکس از فایروال های قدرتمندی استفاده می کند

شما در لینوکس به بن بست نمی خورید !

نرم‌افزارهای اوپن سورس موجب می‌شوند که هیچ قفل و بن‌بستی از سوی ارائه‌دهنده ایجاد نشود. متن باز و قابل اعتماد- کد منبع همه نرم‌افزارهای باز به صورت رایگان و همراه با اپلیکیشن‌هایی که تهیه می‌کنید عرضه می‌شود.

لینوکس با دستگاه های قدیمی سازگار است !

لینوکس با دستگاه ها و سخت افزار های قدیمی سازگاری بسیار خوبی دارد و شما می توانید به راحتی از سیستم های قدیمی خود کمال استفاده را ببرید

لینوکس از کجا آمده است ؟

لینوس توروالدس (Linus Torvalds) در سال ۱۹۹۱ دانشجوی رشته علوم کامپیوتر در دانشگاه هلسینکی مشغول به تحصیل بود لینوکس را ابداع کرد.

لینوکس یونیکس نیست !

لینوکس گرفته شده از یونیکس و مشتق یونیکس نیست ! سورس کد لینوکس کاملا از صفر توسط برنامه نویسان نوشته شده  هرچند که بسیاری از دستورهایی که در لینوکس می بینید در یونیکس نیز قابل استفاده هستند. پس اگر تجربه کار با یونیکس را داشته باشید کار با لینوکس برای شما بسیار آسان خواهد بود.

توزیع لینوکس چیست ؟

یک توزیع لینوکس یا لینوکس دیسترو (Linux Distribution) در واقع هسته لینوکس به همراه مجموعه ای از دیگر نرم افزارها می باشد. هر توزیع لینوکس دارای اهداف منحصر به فرد خود می باشد. انتخاب توزیع توسط شما وابسته به این موضوع است که برای چه کاری می خواهید از لینوکس استفاده کنید. توزیع هایی برای مدیریت سرور هستند  مثل Ubuntu Server یا سرور نت آموز که فعلا CentOS می باشد برخی توزیع ها برای دسکتاپ و استفاده کاربران عادی و استفاده های روزمره با محیط گرافیکی فوق العاده طراحی شده اند مثل اوبونتو دسکتاپ و لینوکس مینت و … برخی توزیع ها برای تست نفوذ طراحی شده اند مثل بک ترک سابق و کالی لینوکس امروزی و بک باکس و نود زیرو و بلک آرچ و ….

توزیع های رایگان معمولا توسط افراد داوطلب جامعه لینوکس پشتیبانی می شوند و بعضا درآمد حاصل از راههای دیگر همچون آموزش و فروش نرم افزارهای جانبی و خدمات و پشتیبانی تامین می شود.

آموزش ساخت OpenVPN بر روی VPS توزیع Centos
مشاهده

سایت DistroWatch.com مرجعی مناسب برای مطالعه درباره توزیع های لینوکس موجود می باشد . صدها توزیع لینوکس وجود دارد که هر کدام هدف خاصی را دنبال می کنند.

لینوکس

با نماد لینوکس آشنا شوید

این پنگوئن Tux نام دارد و عروسک لینوکس است. این نماد سال ۱۹۹۶ توسط «لری ارونیگ» (Larry Ewing) کشیده شده است، زیرا لینوس پنگوئن‌ها را دوست داست، گرچه یک بار در استرالیا یک پنگوئن او را گاز گرفته بود.

نرم افزار های مطرح متن باز

FireFox

FireFox

این مرورگر محبوب که مقام دومین مرورگر محبوب دنیا را دارد هم اوپن سورس است

LibreOffice

LibreOffice

به جرعت می توان گفت لیبره آفیس قویترین رغیب مایکروسافت آفیس می باشد

GIMP

GIMP

شما هم از کاربران Photoshop هستید ؟ gimp نمونه رایگان و اوپن سورس فتوشاپ می باشد

VLC

VLC

وی ال سی یکی از بزگترین پخش کننده فیلم و فرمت MP4 می باشد که بصورت متن باز و رایگان قابل استفاده است !

یونیکس چیست؟

سیستم عامل یونیکس در سال ۱۹۶۹ در آزمایشگاه‌های Bell  که متعلق به AT&T بود ساخته شد نسخه های بسیار زیادی از یونیکس وجود دارد و یونیکس را به عنوان قدیمیترین سیستم عامل تجاری دنیا می نامند حتی قبل تر از سیستم عامل ویندوز و سیستم عامل مک

با نماد تجاری unix بیشتر آشنا شوید و در ادامه با ۳ سیستم عامل یونیکسی آشنا شوید

توزیع گنو/لینوکس

منظور از توزیع لینوکسی چیست؟

شاید تا به حال نام Red Hat و Canonical  یا SUSE را شنیده باشید البته هزاران شرکت و موسسه دیگر هستند که توزیع های مختص به خود را دارند ولی این ها نام سری محبوب ترین تولید کنندگان توزیع های گنو/لینوکسی بود

 

بصورت کلی توزیع های گنو/لینوکس با هم تفاوتی ندارند همه توزیع ها برروی یک کرنل هستند (Linux Kernel) که شما می توانید ۸ پارت آموزش کرنل لینوکس را در پرشکا مطالعه کنید

در تمام توزیع ها مواردی ثابت هستند مثل :

  • در تمام توزیع ها همواره یک توزیع وجود دارد که توسط لینوس ترووالدز ساخته و توسط هزاران نفر توسعه پیدا می کند این کرنل رابط بین سخت‌افزار رایانه (کیبورد، میکروفن، نمایشگر و غیره) و نرم‌افزار است.
  • بسیاری از نرم افزار ها و ابزار ها در تمامی توزیع ها یکسان هستند مثل (ابزارهایی مانند bash، ls، rm و غیره).
  • نرم‌افزار عمومی که از یک توزیع لینوکس انتظار می‌رود داشته باشد. به طور معمول این موارد شامل نرم‌افزارهایی از قبیل ادیتورهای متن، مرورگرهای وب، کلاینت‌های ایمیل و احتمالاً یک واژه‌پرداز یا مجموعه آفیس و غیره هستند.

تفاوت توزیع های گنو/لینوکسی در چیست؟

توزیع های بسیاری وجود دارد که تفاوت ها و شباهت هایی با هم دارند به عنوان مثال توزیعی مثل UBUNTU گزینه بسیار مناسبی برای کاربران مبتدی یا تازه وارد می باشد و حتی برای حرفه ای ها لذی تمام برنامه های مورد نیاز را بصورت پیشفرض دارند اما در توزیعی مثل ARCH شما هیچ نرم افزاری ندارید حتی یک محیط گرافیکی – GUI هم ندارید و همه چیز بصورت خط فرمان انجام می پذیرد

بصورت کلی شما می توانید بر اساس نیاز های خود و فیلتر هایی که دارید توزیع مناسب خود را پیدا کنید

به عنوان مثال برخی توزیع ها مثل lubuntu – Archبرای سیستم های قدیمی و ضعیف مناسب هستند و بدلیل سبک بودن محیط کار شما می توانید از این توزیع ها استفاده کنید این کمیت و کیفیت نرم‌ا‌فزارهای از پیش نصب شده می‌تواند کاملاً متفاوت باشد. دلیل این مسئله این است که تنظیمات طوری انجام می‌شوند که تجربه روانی برای کاربر حتی روی رایانه‌هایی با رم ۵۱۲ مگابایت و پردازنده‌هایی با سرعت ۷۰۰ مگاهرتز رقم بزنند. این پیکربندی حتی از کمترین الزامات مورد نیاز برای ویندوز ۷ نیز کمتر هستند

توزیع
را حتما تجربه کنید

چگونه توزیع های گنو/لینوکسی را نصب کنیم؟

برای نصب گنو/لینوکس دو راه پیش رو دارید یا توزیع را برروی هارددرایو واقعی خود نصب می کنید یا توزیع را برروی یک فضای مجازی اجرا می کنید

کانفیگ و کاوش کرنل لینوکس – قسمت چهارم
مشاهده

نصب Gnu/Linux برروی هارد درایو

  • برای نصب برروی هارد واقعی شما نیاز است به سایت سازنده توزیع مراجعه کنید و ISO مربوط به فایل سیستم عامل رو بصورت کامل دانلود کنید سپس با استفاده از نرم افزار های مخصوص برروی usb disk یا dvd خود بوتیبل کنید (برای ویندوز می توانید از Etecher یا Rufus استفاده کنید )
  • برای نصب برروی محیط مجازی نیاز است یکی از نرم افزار های VirtualBox یا Vmware را برروی سیستم عامل خود نصب کنید و سپس سایت سازنده توزیع مراجعه کنید و ISO مربوط به فایل سیستم عامل رو بصورت کامل دانلود کنید و با استفاده از این نرم افزار ها یک سیستم عامل مجازی بوجود بیارید

توزیع زنده یا Live

خاصیت دیگر توزیع های گنو/لینوکسی نسبت به ویندوز و مک تجربه  بدون نیاز به نصب آن هاست شما می توانید توزیع را از طریق سایت مربوطه دانلود و برروی usb disk بوتیبل کنید و بجای نصب آن با استفاده از گزینه Live بصورت زنده بدون اسیب زده به فایل ها و بدون نیاز به انجام کار خاصی توزیع مورد نظر را مورد آزمایش و بررسی قرار دهید

آیا همه لینوکس ها رایگان هستند؟

خب تا اینجا ممکن است تصور کرده باشید که تمام توزیع های گنو/لینوکسی کاملا رایگان هستند و نیازی به پرداخت هزینه برای استفاده از آن ها نیست ! اما اینطور نیست بسیاری از توزیع ها از جمله Red-Hat Enterprise یا SUSE پولی هستند و شما برای استفاده قانونی از آن ها باید مبالغی را به عنوان پشتیبانی و خدمات بپردازید

خریداری نسخه‌های پولی لینوکس برخی مزیت‌ها نسبت به نسخه‌های دانلودی دارد که به شرح زیر هستند:

  • دریافت کتابچه‌های راهنما فیزیکی که به شما کمک می‌کند تا آن چه را که نیاز دارید با مراجعه به آن سریعاً پیدا کنید.
  • پشتیبانی ارائه‌دهنده در دوره زمانی معین.
  • توزیع‌هایی مانند Red-Hat Enterprise یک پشتیبانی سریع و ۲۴-ساعته را تضمین می‌کنند.
  • گاهی اوقات می‌توانید برخی نرم‌افزارها را به دست آورید که روی توزیع‌های دیگر وجود دارند. برای نمونه به جای دانلود کردن نرم‌افزار می‌توانید آن‌ها را روی DVD به دست آورید.
  • ممکن است برخی نرم‌افزارهای تجاری که رایگان نیستند مانند پخش‌کننده‌های DVD و MP3 و در این توزیع‌های لینوکس قرار داشته باشند و همچنین برخی نرم‌افزارهای تجاری مانند Adobe Flash Player را به طور رایگان دریافت می‌کنید.

لینوکس یا گنو/لینوکس ؟ کدام درست است؟

یکی از اختلافات جامعه گنو/لینوکس در حال حاظر تفاوت نامیدن این سیستم عامل از لینوکس و گنو/لینوکس می باشد نیاد نرم‌افزار آزاد بر سر نام گنو/لینوکس بحث می‌کند به خاطر این‌که گنو یک پروژهٔ طولانی مدت برای ساخت یک سیستم‌عامل آزاد بوده‌است، به طوری که آن‌ها می‌گویند آخرین قسمت آن هسته بوده‌است. طرفداران لینوکس براساس دلایلی از جمله این‌که نام لینوکس به‌طور گسترده در عموم و رسانه‌ها استفاده می‌شود، با نام گنو/لینوکس مخالف هستند. 

و در انتها همانطور که میدانید یک سیستم عامل بدون نرم افزار دارای ارزش چندانی نیست ! پس ما از نام گنو/لینوکس برای صدا زدن آن استفاده می کنیم .

سوالات متداول تازه وارد ها با جواب های کوتاه

آیا BSD هم لینوکس است ؟

خیر خانواده BSD یک سیستم عامل شبه یونیکس می باشند !

آیا لینوکس سخت است ؟

قطعا همیشه یادگرفتن موارد جدید نیازمند زمان و انگیزه لازم می باشد اما یادگیری لینوکس صرفا سخت و وحشتناک نیست !

آیا لینوکس زشت است؟

احتمالا چیز های زیادی در مورد لینوکس شنیده اید اینکه یک صفحه سیاه هست با متن و هیچ محیط گرافیکی و انیمیشن و عکسی ندارد اما در واقع اینطور نیست ! شما می توانید از هر میزکاری که میخواهید استفاده کنید (Gnome , KDE , XFCE ) و محیط هایی حتی زیباتر از محیط ویندوز و مک بسازید

شما هم سوالی دارید؟

در صفحه پرسش و پاسخ مطرح کنید

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *